Showing posts with label sorgulama. Show all posts
Showing posts with label sorgulama. Show all posts

Thursday, July 22, 2010

Dünyanın En Zengin 144. Ülkesi Nepal'den

Kathmandu'da tarihi yerlerin, mabedlerin durumu diğer herşey gibi içler acısı. İçinde onlarca mabed bulunan Durbar (Saray) Meydanı bakımsızlıktan bitmiş durumda. Bilgisayar oyunlarında cehennemi andıran distopik sahneler gibi: Her köşebaşında bir zavallı, bir dilenci, ölü sezon olduğundan gördükleri her turiste yapışan rehberler, kokuşmuş balıklar satan satıcılar, resmen alenen ortalığa çömelip kakasını yapan bir çocuk, boylarının 5 katı kartonları çuvallara doldurup günü kurtarmaya çalışan gençler, baliciler, tinerciler, öylesine depresif bir ortam.

Durbar meydanına girmek için buranın standartlarına göre kallavi bir ücret ödeyince insanın beklenti düzeyi yükseliyor. Hadi diyorsun, etrafa takılmayayım, tarihe sanata sepete konsantre olayım ama o da yok! Binaların girişleri kilitlenmiş, önlerinde hiçbir açıklayıcı yazı yok, isimleri yok, elinde lonely planet tahmin etmeye çalışıyorsun, merdivenlerinde uyuyan evsizleri görmemeye çalışarak. Her yerin çöp dolu olması, leş gibi kokması ve maskeyle gezmek zorunda olmayı saymıyorum bile zaten bütün Kathmandu'da durum aynı...

Bu kabustan sonunda pes edip uzaklaşıyoruz ve ilk bulduğumuz lokantaya girip birşeyler yemeye çalışıyoruz. Hijyenin sıfır olduğunu unuttuğumuz sürece sorun yok; gayet lezzetli, genelde bizim mantının büyüğü olan momodan yiyoruz, bir de garip görünümlü tuhaf tatlı sebzeler, ama Antep'te kebaptan gına geldiğinden hiç şikayetçi değiliz.

Her gün mutlaka yağmur yağıyor ve batı işi yağmurluklar musona pek de dayanıklı değil, ben paso ıslanıyorum. Şehrin altyapısı olmadığından her yer her yağmurda çamur ve sel oluyor, birkaç saat içinde de kuruyor. Ben de sandaletlerle mütemadiyen içine çeşit türlü vücut atığı karışan bu sulara dalıyorum motorsikletlerden kaçarken, zira burda kaldırım henüz icat olmamış. Sonra da içme suyumdan gıdım gıdım bir köşede ayaklarımı yıkıyorum.

Menuka ve ekürisiyle her gün buluşuyoruz. Dün utana sıkıla odamızda duş alıp alamayacaklarını sordular. Malum suları yok. Tabii ki zıplayarak kabul ettik, iki kuruş faydamız olabilceği için. Menuka, kızkardeşi İsuri, erkek kardeşi Robin ve babaları Kathmandu'da yaşıyorlar birkaç yıldır. Anneleri ve diğer beş kardeşleri ise 150 kilometre uzakta bir köydeler. Yılda birkaç kez görüşebiliyorlar. Yollar kötü, bu kadarcık yol 5 saat sürüyor ve onlar için pahalı. Onlar gibi çok aile bu şekilde bölünmüş yaşıyor. Bir kısım okumak ve para kazanmak için şehre geliyor, diğerleri memlekette kalıyor. Okuyorlar, uğraşıp didinip bu çileyi çekiyorlar da sonunda iş bulabiliyorlar mı? Çok yüksek ihtimalle hayır! Mesela Montessori tarzı eğitim veren anokullarında öğretmenlik revaçtaymış bu ara, maaşı aylık 80 euro, ama öncesinde 2500 euro verip bir sertifika almak gerekiyor. Normal anaokulu öğretmenliğinin maaşı 40 euro ama cumartesi dahil çok uzun saatler çalışmaları gerekiyor.

Devlet işlerine girmek nerdeyse imkansız. Menuka'nın arkadaşı Binod, Dış İşleri'nin açtığı personel alım sınavına girmek için yüzlerce euro vermiş. Sınav bu pazar ve tam yüz bin kişi katılıyor. Toplam alınacak personel sayısı 12! Ve merak ederim acaba gerçekten o sınavın sonucuna göre mi belirlenir o kadroya alınacak kişiler, yoksa kodamanların akrabaları şimdiden takım elbise alışverişindeler midir?

Sağlık sistemi de bitik. Sosyal güvence yok. 10 bin kişiye bir doktor düşüyor! Geçenlerde karın ağrısıyla hastaneye giden köylü bir kadına ameliyat olması gerektiği söylenmiş. Kadının böbreğini bir güzel çalmış doktor, birkaç ay sonra kadın kalan böbreğin ağrısıyla başka bir doktora gidince, o doktor da yabancı olup durumu anlayınca olay medyaya yansımış. Fakat kötü doktorun hastanesindeki tüm doktorlar ve uzun kolları sayesinde olay örtbas edilmiş. Olayı bize anlatanlar, yabancı (Hollandalı) doktordan övgüyle bahsederken, ona duydukları minneti batıya genelliyorlar. Kendi devletlerine de insanlarına da güvenleri kalmamış.

Bugün Dış İşleri Bakanlığı'nın önünden geçerken yüzlerce kişiden oluşan uçsuz bucaksız bir kuyruk gördük kapıda. Öğrendik ki pasaport kuyruğuymuş. İnsanların ülkelerinden umutları kalmamış; işçi olarak, mülteci olarak, öğrenci olarak bir şekilde kaçmaya çalışıyorlar. Burada umut tükenmiş...

Diğer taraftan buradaki mültecilerin durumu hiç de fena sayılmaz. Bugün gittiğimiz Patan isimli şehrin merkezinde yine bir Durbar meydanıyla karşılaşınca direk planı değiştirip yakınlardaki Tibet Mülteci Kampı'na gittik ve dünyada iyi şeyler de oluyor diye sevindik. Kampın el sanatları ve halı merkezi müdürü yurtdışında olduğundan, bir muhasebeciden beklenmeyecek sevimlilikteki Karma Bey bizimle ilgilendi. Ailesi 100 sene önce Tibet'ten kaçıp Nepal'e gelmiş olan Karma, Nepal'de doğmuş, büyümüş bir mülteci. 1960'ta Swiss Deveopment Cooperation desteğiye kurulmuş bu kampta 1200 Tibetli mülteci yaşıyor. Nepal'in genelinde ise 20.000 Tibetli var. Ayrıca Afrikalı ve Afgan mülteciler de mevcut ama azınlıktalar.

İsviçre'nin bu örnek projesinde 200 kişi çalışıyor ve seri halde Tibet halıları dokuyup el sanatları üretiyorlar. Bir katta, desenler çizilip boyanırken, diğer tarafta kadınlar el emekleri, göz nurları, duaları ve şarkılarıyla bu halıları dokuyorlar. Böylece hem geçimlerini sağlıyorlar hem de kültürlerini devam ettirebiliyorlar. Merkezde dokunan halılar ve el sanatları internet sitesi aracılığıyla Almanya başta olmak üzere en çok Avrupa'ya satılıyor. (www.jhcnepal.com)

Merkezin hemen yanında kreş, ilkokul, huzur evi ve evler var. Nepallilerle ilişkiler iyi, ayrımcılık yok. Zaten herkes aynı çileyi çekiyor, kimsenin ayrımcılık yapacak takati yok!

Karma ayrıca Birleşmiş Milletler'in kamplarından da bahsetti, önümüzdeki günlerde onları da ziyaret edeceğiz. İnsan içindeyken dışarıdan bakamıyor, işi olunca yazamıyor galiba, Antep'te 9 ay mültecilerle çalıştım ve Türkiye'nin bu alanda ne kadar içler acısı bir halde olduğu gerçeği, bu gerçeğin otaya çıkardığı problemleri bir sistemsizlik / projesizlik / duyarsızlık / kanunsuzluk içinde çözmeye çalıştım. Hayatlarını bu işe adamış insanlardan çok şey öğrendim ve şimdi dünyanın her yerinde bu alanda çalışan insanlardan da çok şey öğrenebileceğimi görüyorum.

Kararık görünen içime aldanmayın, dünyayı ve gerçeklerini keşfettiğim için iyi hissediyorum aslında kendimi, sadece duygusal ağırlığı biraz yoruyor...

Wednesday, October 22, 2008

Yüksekova’da 18 Saat Mahsur Kalınca Neler Öğrenilir?




Gerçeküstü kısacık bir İran seyahatinin ardından 20 Ekim Pazartesi İran saatiyle 15.10, Türkiye saatiyle 14.40’da Farsça adıyla Serow, Türkçe adıyla Esendere sınır kapısındayız. Arada tarafsız bölge yok. Aynı binanın bir tarafı İran bir tarafı Türkiye. Humeyni portresinin önünde fotoğraf çektirip Türkiye tarafına geçiyoruz. Atatürk büstünün önünde de bir fotoğraf çekilip Van otobüsüne biniyoruz. Esendere- Yüksekova- Van yolunun kapalı olduğunu öğreniyoruz.

16:00- Yollarda can güvenliği olmadığı gerekçesiyle askerler yolu kapatmış, ne zaman açılacağı belli değil, sınırda bekleyen diğer insanlarla sohbet edip fotoğraf çekiyoruz.

17:00- Yoldan hala haber yok, karnımız aç. Babayiğit gümrük müdürü bize taze fasulye yediriyor.

18:00- Mesai bittiği için sınırdan çıkarılarak Esendere’den 40 kilometre uzaktaki Yüksekova sınırına gidiyoruz. 50 kadar tır ve Van’a gidecek 8 yolcu otobüsü var, hepsi sıraya dizilerek bekliyor. Askerler yanlarına yaklaştırmıyor, bilgi vermiyorlar. Uzaktan tüfeği doğrultup “geri gidin” diyorlar.

19:00 Otobüsteki yolcular ve şoförler Yüksekova’dan bilgi almaya çalışıyorlar. Olayların durulduğu söyleniyor ama yol hala kapalı. Yolun kenarındaki şantiyeye misafir olup çay içiyoruz.

21:00 – Hala haber yok. Şoför, iki yolcu ve ben 500 metre ilerideki kontrol noktasına gidiyoruz. Yolda mayınlar olduğu, yol kenarında PKK’nın konuşlandığı söyleniyor. Yol kapkaranlık ve sessiz, en ufak bir seste irkilerek ama bir cevap alma umuduyla askerlere yaklaşıyoruz. “Dur” emri geliyor. Biz duruyoruz, askerler feneri yüzümüze tutarak yaklaşıyorlar. 5 kişiler, yaşları 20-25 yaş arası, belki daha küçük. Panik halindeler, gerginler. “Yol kapalı, geçemezsiniz” diyorlar. İkinci bir emre kadar beklememiz söyleniyor. Otobüste 4 aylık bir bebek var, yemeğimiz yok, sabah uçağa yetişmemiz lazım desek de kar etmiyor. “Gece bu yol kapalı kalacak, sabah açılır mı belli değil, ne yapacağınız bizi ilgilendirmez” diyorlar. Çaresiz otobüse geri dönüyoruz. Sınır da kapalı, İran’a da giremiyoruz.

22:00 – Yolcular sakin ve sabırlı. Şoför 30 yıldır bu yolda gelip gittiğini daha önce hiç bu kadar uzun bir yol kapama görmediğini söylüyor. Sabah 10’dan beri bekliyorlarmış. Telefonla ulaştığımız kişiler haberlerde bu yolun kapalı olmasıyla ilgili bir şey olmadığını söylüyorlar. İstanbul’dan araba kundaklama haberleri, Doğubeyazıt, Van’dan eylem, yaralanma haberleri geliyor. Kafalar karışık.

23:00 – Hava iyice soğuyor. Otobüsün kaloriferleri çalışmıyor. Öndeki tırlardan birinden fena halde ayak kokan çuvaldan bozma battaniyeler geliyor. İki büklüm uyumaya çalışıyoruz. İçerisi havasız, bebek ara ara ağlıyor, horlayanlar çok, yarı uyur yarı uyanık sabahı ediyoruz.

06:00 – Hava aydınlanmış, hiç bitmeyecek gibi görünen gece sonunda bitmiş, sabah olmuş. Burnum donmuş, çok üşüyorum, karnım aç, yiyecek bir şey yok. Sabırlar tükeniyor, ne olacağını öğrenmek istiyor herkes. Otobüsler ve tırlar askerlerin yanına iyice yaklaşıyor.

07:00 – Atık yağlardan yapılma İran keklerinden yiyoruz. Asker karakoluna tuvalete gidiyorum. Duvarda makineli bir tüfek asılı. Asker sabahın köründe Yüksekova’da pembe ceketli Sydney haritalı çantalı bir hatun görünce şaşırıyor: “Türk müsün İranlı mı?” “Türk, ne zaman açılacak yol?” “Belli değil”. Askerlere malum ikinci emrin kimden geleceğini soruyorum, Yüksekova tugayından diyorlar. Ankara’nın 16 saattir bu yolun kapalı olduğundan ve yüzlerce insanın sefil vaziyette beklediğinden haberi var mı?

08:00 – Herkesin komutanım diye hitap ettiği uzman çavuş geliyor. Uçağa yetişmemiz gerektiğini söylüyorum ve ne zaman açılacağını soruyorum. “Yolda can güvenliği yok, biraz ileride tarayabilirler otobüsü, sizi koruyamayız” diyor. O zaman konvoya eskortluk edin önerimi duymazdan geliyor. Durum bu kadar ciddiyse neden sadece 6-7 asker var bu noktada? Soramıyorum. Uzman çavuş bir anda İstanbullu kızlara fors yapma gayretiyle burada vatanı nasıl koruduklarından, 23 yaşında olduğundan ve 3 yıldır terörle mücadele ettiğinden bahsetmeye başlıyor. Bu sırada kapatılan girişe bir ambulans yaklaşıyor. İçinde acil durumda bir hasta olduğu bilgisi geliyor. Bize kahramanlık gösterisi yapan asker “gebersin” diyor. Yanlış mı duydum acaba diye Esra’ya dönüyorum o da bana bakıyor boş boş. Yolcular “olur mu komutanım, insandır sonuçta geçsin” deyince “bizim askerlerimiz ölürken onlar yardım ediyor mu” deyiveriyor. Şaşkınlıktan dilim tutulmuş oturuyorum.

Uzman çavuş konuşmaya devam ediyor. Hakkari’nin iğrenç bir yer olduğunu, hepsinin soylarının kurutulması gerektiğini söylüyor. Bir yandan da PKK’dan “şu an yaptığımız her şeyi izliyorlar, sizi bırakırsak ileride kimlik kontrolü yapıp Türk olanları alırlar” diyor. Sadece 4 İranlı var, gerisi Türkiye vatandaşı ama benden başka kütüğü “batı”da olan yok.

O otobüsten inince yolcular dayanamayıp faşistliğine sövmeye başlıyorlar. O bu halktan nefret ederse, bu halk devleti nasıl sevsin diyorlar. Esendere, Hakkari/Van bölgesinin ticaret vasıtasıyla ekmek kapısı olduğundan, Yüksekovalılara gözdağı vermek için yolu kapattıklarını söylüyorlar.

09:00 – Uzman çavuş tekrar otobüse binip yanımıza geliyor. Sanki karar veren oymuş gibi bebek ve biz “bayan”ların hatırına geçişimize izin vereceğini söylüyor. Madem can güvenliği yok, şimdi nasıl bizi o yola gönderebiliyor? Akşam emir bekliyoruz derken yalan mı söylüyorlardı? Biz 18 saat, tam 18 saat neden bekledik, şimdi ne değişti?

09:15 – Sınıra benzeyen kontrol noktasından geçip sağa çekiyoruz. 18 saat boyunca bizi aramayan asker birden otobüsteki bütün eşyaları ve insanları boşaltıp aramaya başlıyor. Esra, ben ve bebeğin annesinden başka kadın yok. Kadınların üstü aranmıyor. Çantalarımıza bakılıyor. Askerlere bir koli kek veriliyor ve yola çıkılıyor.

10:00 – Yol boş, Yüksekova normal görünüyor, yoldan ilk geçen araç biziz. Sakin sakin giderken birden yanımda koridorda duran termos havaya zıplayıp patlıyor. Kurşun mu geldi diye bakıyoruz ama değil. Herşeye hazırız, çok yorgunuz, sadece Van’dan 13:40’da kalkacak olan uçağa yetişip eve gitmek istiyorum.

10:30 – Yeniköprü’de ikinci kontrol noktası tekrar kimlikler çıkıyor, yolcular iniyor, valizlere bakılıyor. Askerler hallerinden bezmiş görünüyorlar, kimliklere bakarken sohbet ediyoruz, gencecikler, İstanbul’u soruyorlar, üniversitelerimizi soruyorlar. Bu kadar stratejik noktalarda bu kadar tecrübesiz çocukların işi ne?

11:30 – Mola vermeden ilerliyoruz uçağa yetişmek için. Uyukladığım bir anda Esra uyandırıyor beni. Yolun kenarında kalaşnikoflarıyla gövde gösterisi yapan PKK’lı ya da sempatizanı birkaç kişi var. Şoför, otobüse bir şey yapmasınlar diye destek anlamında korna çalıyor. Hemen ilerideki kontrol noktasında da askerler durdurunca “komutanım nasılsınız” diye başlıyor söze. Sonra açıklıyor: “Burada yaşıyorsan iki tarafla da geçinmek zorundasın” orada yaşayanlar ve en basit haliyle hayatını devam ettirmeye çalışanlar, durumu kabullenmiş, PKK azıtmasın, devlet de halkı hor görmesin diyorlar. Kendilerini de bizden ayrı görmüyorlar. PKK otobüsü durdursa, seni alsa biz durur muyuz diyorlar, hem ne demek sen Türk’sün ben Kürt’üm, kardeşiz, ikimiz de bu vatanın evladıyız diyorlar. Bu laflar İstanbul’da klişe bir konferansta değil, Yüksekova’da, Başkale’de silahlar arasında bir yolculuğu beraber yaparken söyleniyor.

12:30 – İki ya da üç kontrol noktasından daha geçiyoruz. Otobüs durur durmaz kimliğimi çıkarmaya alışmışım artık, otomatik olarak çantamı açıyorum, bekliyorum. Sonuncuyu da geçince bir mola verelim diyorlar. Sadece yarım saat yolumuz kalmış ve uçağa ucu ucuna yetişebileceğim ama yapacak bir şey yok duruyoruz. O 15 dakikayı orada kaybederken artık sinirler boşalıyor ve ağlamaya başlıyorum. Bu uçağı kaçırmak istemiyorum. Bir gün daha burada kalmak, işime geç kalmak, 200 ytl uçak parası vermek, 30 saat içinde bir şeriat, bir laik devlet, bir TSK bir PKK arasında gidip gelmek istemiyorum. Uyumak istiyorum, eve gitmek istiyorum…

13:05 – Yolculardan ikisi onları bekleyen arabaya bindirip yetiştiriyorlar bizi havaalanına. Esra’nın uçağı 14:30’da, bekliyor. Ben aceleyle geçiyorum güvenlik kontrollerinden

14:00 – Uçak kalkıyor. Çok açım, molada da yemedim, param da yok, ikram da yok bu uçakta. Ankara’da duracak, tekrar kalkacak 5’te anca varır İstanbul’a, dayanabilir miyim o kadar? Çantalarımı indirip bozuk para aramaya başlıyorum. Fotoğraf makinemin çantasından bozukluk çıkıyor biraz. 6 ytl toparlayıp bir sandviç alıyorum. Günlerdir değiştiremediğim ve muhtemelen kokan kıyafetlerimle, takati kalmamış halde yiyorum sandviçi.

16:00 – Uçak Ankara’da durup yolcu alıyor, binenlerin yarısının üzerinde Fenerbahçe formaları var. Chelsea maçına gidiyorlarmış. Hey gidi dünya.

17:00 - Uçak Sabiha Gökçen havaalanına iniyor. Esra’nınki direk olduğu için benden önce gelmiş, otobüsle Kadıköy’e gidip yemek yiyoruz, şaşkınlık ve yorgunluğa sonunda İstanbul’a varmış olmanın sevinci ekleniyor.

20:30 Sonunda eve varıyorum. Tahran-İstanbul arası direk bilet alacak paramız olmadığından araba+uçak+araba+araba+otobüs+araba+uçak+otobüs+deniz otobüsü+araba denklemiyle tam 34 saat sürüyor. Biraz zahmetli de olsa “Hakkari gerisi yok gari”nin ne demek olduğunu bu 34 saatte öğreniyorum. Ve o uzman çavuşa katılmıyorum, bence buralar iğrenç değil. 18 saat bizi aç susuz gerekçesiz bekleten askerin sözlerine değil, bana tadı kötü de olsa bir kek veren, ayak da koksa bir battaniye getiren, o yolda, o otobüste kendimi güvende hissettiren insanların (ve evet onlar Kürt) insanlığına inanıyorum… İsimleri kısaltmalardan oluşan resmi gayrı resmi örgütlerin asla barış getiremeyeceğini görmemiz için, o kaderine terk edilmiş 18lik askerlerden kaçının daha ölmesi, o halka daha ne kadar insan değilmiş gibi davranılması gerekiyor, bilmiyorum...

Tuesday, July 29, 2008

Vicdanını Kaybetmiş Bir Cennet: Kelebekler Vadisi

Üniversite üçüncü sınıfta, ilk kez arkadaşlarımla ebeveynsiz tatile çıkmıştık. Düzenden, kurallardan uzak yerler arıyorduk kalabalık plajların, gereksiz açık büfelerin olmadığı. Sağdan soldan edindiğimiz bilgilerle kendimize iki hedef belirledik: Olimpos ve Kelebekler Vadisi. Aslında birçok yönüyle birbirinden farklı olan bu iki mekanın ortak özellikleri sit alanları olmaları ve sadece belli bir genç kitle tarafından tercih edilmeleriydi. O zamanlar güzel zamanlardı, az ticaret bol muhabbetle çok güzel günler geçirdik ikisinde de…

Kelebekler Vadisi’nin özelliği, günde sadece 3 kez gelen tekneyle ya da vadinin en üstünde yer alan Faralya köyünden zorlu bir inişle gidilebilmesiydi. Bu izolasyon durumu gelecek olan kitleyi sınırlı tutuyordu. Tek bir işletme vardı ve fiyatlar gerçekten çok ucuzdu.

6 yıl sonra ilk kez geçen hafta tekrar vadiye gittim. O bakir halinden çok şey kaybetmişti. Kalabalıktı, gürültülüydü, pahalıydı, her gün üç kez gelen gezi tekneleri hem denizi hem karayı inanılmaz kirletiyorlardı. Bu yüzden bu saatlerde plajdan uzaklaşarak şelale tarafına gitmeye karar verdik. Saat 18.15 sularında Taş Ev’in yanından geçerken uzaklardan yankılanan bir ses duyduk. Ne dediğini anlayamadık, “Murat” diyormuş gibi geldi. Birilerinin şelale yolunda birbirlerine seslendiğini zannettik. Durduk, biraz dinledik, ses “İmdat” diyordu. Bir anda hepimiz ayrı taraflara dağılarak sesin nereden geldiğini bulmaya çalıştık. Vadinin iki yanında yükselen tepeler yüzünden ses çok yankılanıyordu, nereden geldiğini anlayamıyorduk. Deniz tarafındaki tepeye doğru yaklaştıkça sesin oradan geldiğine emin olduk. Bu arada içimizden iki kişi Vadi Yönetimi’ne haber vermeye gitti. Biz de ona seslendik, bizi duydu ama verdiği cevabı anlayamadık, ses çok uzaktan geliyordu.

Sese yaklaşmamıza rağmen kendisini bulamıyorduk, muhtemelen çok yukarıdaydı. Ses bazen kesiliyor bazen acı çığlıklarla devam ediyordu. Saat 19:00’a doğru vadi işletmesinden insanlar geldiler. Bizim o ana kadar zaten sesin geldiği yeri bulmuş olmamızı kaale almadan en baştan “Nerdesin” diye bağırmaya başladılar. Cevap “imdat”tı. Yanlış yerlere bakarak vakit kaybettiler ve bize sessiz olmamızı söylediler. Elimiz kolumuz bağlı, daha önceden deneyimli olduklarına inandığımız bu kişilerin arama çalışmasını izledik. İçlerinden iki kişi sese doğru tırmandı, yarım saat kadar sonra uzaktan düşen kişiyi gördüler fakat yanına kadar gidemediler, çok dikti. Düşen kişinin adı Orhan Evren Cihan’dı, 28 yaşındaydı. İsmi belli olunca Vadi ahalisi birbirlerine tanıyıp tanımadıklarını sordular, bir tanesi birkaç kere muhabbet ettiğini söyledi. Sonra dedikodular başladı, vadide kaçak kaldığına dair. Ne fark eder sanki deyip geçtim o an, anlamadım.

Saat 20:00’e yaklaşırken hala elde bir sonuç yoktu. Vadililer işi kendilerinin halledemeyeceğine karar verince sonunda Jandarma’yı aradılar. O sırada bize de sahile dönmemizi söylediler. Dönüşte yukarı çıkanlardan biriyle konuştuk. Evren, 25-30 metre düşmüştü en tepedeki yoldan. Muhtemelen tekneyi kaçırdığı için köyden inmeye çalışmıştı vadiye. Fakat düştüğü yer köy yolu değildi, bir yerde hata yapıp yolunu kaybetti ve sonra da bir şekilde düştü. Çocuk şoktaydı, uzaktan bileklerinin kırıldığını gördüğünü ve kanamasının fazla olduğunu söyledi. Birilerine ihmalkar davrandıkları için kızıyordu. Sonra geri döndü, tekrar tırmanmaya karar verdi. Gerekli ekipman olmadan bir şey yapamayacağını bilse de orada bulunmak istedi. Bizse sorumluluğu yetkililere devretmiş olmanın sahte rahatlığıyla oturuyorduk. 21:00’a doğru jandarmanın geldiğini öğrendik. Jandarma da çocuğa ulaşmayı başaramadı. Bu kez, en sonunda, AKUT’u aramaya karar verdiler. AKUT’un Marmaris’ten gelişi neredeyse geceyarısını buldu ve Evren’in yanına gittiklerinde artık çok geçti. Cansız bedenini çıkardıklarında saat sabah 05:00’ti.

Bir şekilde kurtulacağına inandığım için sabah haberi alınca şok oldum. Biz sesini ilk duyduğumuzda 18:15’ti, AKUT yanına ulaştığında aradan 5 saatten fazla vakit geçmişti. Bu kadar uzun sürmesi normal miydi? Herkes üzerine düşeni yaptı mı? Yeterince hızlı hareket ettiler mi? AKUT ilk başta mı aranmalıydı? Biz ne yapmalıydık? Bunları düşünürken akşam bize Evren’in durumunu anlatan Kamil geldi, yönetim ofisine girerek hepsine bağırıp çağırmaya başladı, ihmalkarlıkla suçluyordu. Zor sakinleştirdiler, Ölüdeniz’e ihmal konusunda şikayet dilekçesi vermeye gitti. Sonra da bir daha görmedik.

Acaba Evren’in herhangi bir arkadaşı aşağıda olsa, ortalığı ayağa kaldırsa, ailesini arasa ya da “bir yerlere” telefon etse, işe yarar mıydı?

Vadide kaçak kalanlarla ilgili bir dedikodu geldi kulağımıza, yönetimin 250 YTL ceza yemekten kaçtığı için çocuğu kurtarmak için yeterince çaba sarf etmediğine dair. Ve bir tanesinin kendi ağzından şu cümleyi duydum: “Bazen sırf oyun olsun diye yapıyor gençler, imdat diye bağırıyorlar, boşuna uğraştırıyorlar” Yani “her gidene baksak, ohooo” diyordu açıkça. Çocuk zaten kaçakmış, zaten arayanı soranı yok, şimdi kendimiz kurtarabileceksek jandarmayı aramaya ne gerek var, jandarmaya söylemeden AKUT aranmaz gibi aptalca hiyerarşik bürokratik işlerle kanamalı durumda olduğu bilinen bir yaralıya ulaşmak 6 saat sürdü. Onlar benzer durumlarla defalarca karşılaştığı için ne yapmaları gerektiğini iyi bilirler zannettik ama kendi çıkarlarını öne koyabilme ihtimallerini düşünemedik, ve 28 yaşında bir çocuk bir anlık dikkatsizliği sonucu, her an kurtulacağına inanarak, göz göre göre öldü gitti.

Olaydan sonra çok düşündüm, vadide olan diğer kazalarla ilgili de hiçbir önlem alınmadığını, gerekli teknik ekipmanın da elemanın da eğitimin de bulunmadığını gördüm.

Değil miydi ki Kelebekler Vadisi kendi düzeninde yaşıyordu, otoritesiz, yardımlaşarak, özgürce? Bir ölüm kalım meselesinde kimin ne kadar hoşlanmadığı düzenin bir parçası olmaya devam ettiği ve üretmeye çalıştığı tüm değerlerin fos olduğu çıktı ortaya.

Tesadüfen şahit olduğum personelin kendi içindeki soğuk, duyarsız tavırları çok inciticiydi, güven kırıcıydı…

Giderken tatili uzatarak birkaç gün daha kalmak istediğim vadiden bir gece daha kalıp ayrıldım. Ve şimdi düşünüyorum, bir daha gitmemek çözüm mü yoksa bir şey mi yapmalı?

Şayet okuyorlarsa Evren Cihan’ın ailesi ve arkadaşlarına sabır diliyorum. Bunları konuşmak artık Evren için hiçbir işe yaramayacak olsa da belki biz geride kalanların aklını başına toplamalarına yardım eder…


ÖNEMLİ NOT: AKUT'a erken müdahalenin bu olaydaki önemini sorduk ve erken de gidilse yapılacak birşey olmadığı yanıtını aldık. Yani ilk AKUT aranmış olsaydı da malesef sonuç değişmeyecekti gibi.

Yine de bugün gördüğüm vadi taziye yazısı oradakilerin empati ve sorumluluk duygularının gelişmediğinin bir kanıtı. Hala Evren'in kaçak kalıyor olmasından bahsediyorlar. http://kelebekvadisi.azbuz.com/readArticle.jsp?objectID=5000000008547979

Monday, February 25, 2008

Popüler Kültür Yalanları vs. Mistisizm Rüyaları

Gazetelerin ölümü yere göğe sığdıramadığı, Taksim meydanında öğlen bir posta vatan millet sakarya, akşam iki posta askere uğurlama seremonilerinin her yanıma nüfuz ettiği, ülkemizin yine yeni yeniden içinden geçtiği bu en zor bu en şovenist bu en birlik ve beraberliğe muhtaç ve nihayet bu en şizofren/histerik günlerinde ben gündemden saptım.

Perihan Mağden’e bağlayacağımı fark ettiğim o kilit noktada, kendi gündemime ağırlık vermeye karar verdim (ya da veremedim kendiliğinden öyle oldu). Bir yandan binbir dinamiğini anlamaya çalışırken bu sistemin, bir yandan zavallı bir muhalif olup, köşe yazarları görüşlerine sırtımı yaslayıp saf tutma tuzağına düşmemek için yaptım bunu. Vatanım için yaptım. İleride vatanıma hizmet edebilecek ruh ve akıl sağlığımı korumak için yaptım. Bilincim ve bilinçaltım el ele, çektiler beni dışarı, ya da içeri. Medyadan gittim. Gitmeden eğlenceli/popüler/komik/shocking haberlere kaptırayım kendimi dedim. Neydiler ne oldular bölümüne tıkladım, ünlülerin “yaşlandılar ve iğrenç ücubelere dönüştüler” temalı fotoğraflarına baktım. Yaşlanmanın deneyim kazandırması, sabrı öğretmesi, olgunlaştırması, nesil sahibi yapması, zenginleştirmesi ve derinleştirmesi gibi düzinelerce olumlu sonucunu bir kenara buruşturup fırlatan ve fiziksel “çirkinleşmesine” vurgu yapan bu fotoğrafların nasıl bir gizli amaçla yayınlandığını anlamak için niyet okuması yaptım. (ben de Türk’üm)

Diyorlardı ki: “Gidin kendinize nemlendirici, kırışık giderici, botoks, oje, kıyafet, spor aleti/salon üyeliği alın. Tabii bunlardan hangisinin size en uygun olduğunu öğrenmek için bizim yan ürünlerimiz olan vıcık vıcık aşk/seks/selülit dergilerini de ihmal etmeyin. Seçimlerinizi doğru yapın. Yoksa aynı onlar gibi çirkinleşeceksiniz, sonra kimse sizi sevmeyecek. İnsanlar ancak güzelse sevilir, insan genç kaldıkça güzeldir,”

Fakat pek dolaylı/dolambaçlı bir mesajdı bu. Yan taraflara krem reklamları, dergi pop up ları yerleştirilse daha fonksiyonel olabilirdi. Allah korusun, mesajı yanlış alanlar olabilir, yanlış tüketim maddelerine yönelenler çıkabilirdi.

Geçtim. Cumartesi günü Murat’ın ders verdiği bir ney kursuna gittim sabah ilk iş. Süper saçlı ney doktoru Yücel Usta’yla tanıştım. Önce ben sordum o anlattı. Laf lafı açtı. Motorsikletlerden paraşütlere, neyden fazla kilolara, burçlardan geometriye, diyaframdan enstanteneye, Konya’dan tezimi yazarken hangi prensipleri uygulayacağıma kadar uzanan geniş bir yelpazede müthiş bir muhabbet ettik. Neyle ses çıkarmayı öğretti bana. Hangi açıyla nasıl tutacağımı, ellerimi nereye koyacağımı, nasıl üfleyeceğimi, sazın sesi nasıl bulacağını, hepsini gösterdi. Çok heyecanlandım. Nazlı olduğunu biliyordum da bu kadar sade görünen bir aletin bu kadar kompleks olabileceğini düşünmemiştim, ses çıkarmanın bu kadar zor olduğuna şaşırdım yine de. Gözümü korkutmamak için, kendini sevdirmek için ya da bende birşeyler hissettiği için ses vermeye razı oldu ney. Bir garip elektrik oldu aramızda, o gitmek istemeyince ben de bırakmadım, tuttum elimde gidene kadar...

Sonra bir ney üstadı, Ercan Irmak, geldi, Yücel Usta neyini tamir etti, biraz üfledi, beni benden aldı. Bir yan flütle klasik müzik çalar gibi kısa ve yumuşak geçişlerle, sözlerle tanımlanması zor bir üslupla müthiş üfledi. Neyi kafamda doğuyla ve tasavvufla ve ramazanla ve TRT’yle (zamanla TGRT’yle) özdeşleştirdiğim için ve bir sentez hastası olduğumdan bu duruma bayıldım. Yücel Usta, Ercan Irmak ve Murat (Kocaağa) sohbet ederken, onları neye benzettim: Sadeliklerinin içinde derinliği, tevazularının altında ustalığı, statülerinin gölgeleyemediği samimiyeti gördüm. Beşiktaş’ta sıradan bir günde, plansız bir buluşmada ne okurken ne gezerken yakalayamadığım bir şeyler buldum, ruhunu sınırlı matematiğimle açıklayamadığım…

Sonra Sinem’e gittim, Dolapdere’de sıradan bir apartmanın bir garip kapılı dairesinde dönen insanların arasında buldum kendimi. Çöktüm. Ziya Azazi’nin adını bilmediğim, bilsem de yetersiz bulacağım bir özgün sufi dans atölyesinde bir kenarda yine gözlemci oldum. Hayatın ve insanların onun içindeki halinin küçük bir sahnesini gördüm: Kimi hızlı, kimi yavaş, kimi yerlerde, kimi elleri havada, kimi basit, kimi karmaşık, kimi kısa, kimi uzun, kimi amatör, kimi profesyonel, bazen durarak bazen düşerek dönüyorlardı. Kendilerinde dönecek isteği ya da cesareti bulamayanlar, ya da yorulanlar, ya da üşenenler, ya da eleştirmeyi tercih edenler ya da uygun zamanı bekleyenler de bir kenarda onları izliyorlardı. Bir yandan kendimi dönenleri izlemenin büyüsüne kaptırmışken bir yandan da anlamaya ve analiz etmeye çalışmaktan alıkoyamadım kendimi. Sanki döndükçe dökülüyordu üstlerindekiler: Meslekleri, yaşları, cinsiyetleri, paraları, renkleri, maskeleri bir bir gidiyordu. Geriye sadece duyguları kalıyordu. En saf, en öz hallerinde, istedikleri gibi aynı müzikte ama bambaşka biçimlerde dönüyorlardı, hem kendilerinin hem de birbirlerinin etraflarında…

Bir an bir şarkı duydum ve ben de dönmeye başladım. İlk an çok başım döndü. Hiç bilmediğim bir duyguya götürüyordu beni bu dönüş. Kendimi bu duyguya bırakmak için baş dönmesinden, fizikten, fiziksellikten kurtarmam gerekiyordu kendimi. Gözümü kapadım, görmeyince daha da arttı, midem bulanmaya başladı. Sanki ruhum başka bir boyuta geçmeye çalışıyor ve bedenim ona engel olmak için direniyordu. Ya duracak ya hızlanacaktım. Hızlandım! Gözlerimi açtım! Korkumu yendim ve fırıldak gibi dönmeye başladım kendi etrafımda, etrafımı göremeden. Bir tur bir saniye sürdüğünden aslında hep aynı anın çok az değişen fotoğraflarını görmeye başladım. Bu duruma da alışınca müziği yeniden duydum. Kollarımı ve bacaklarımı serbest bıraktım, beni değil ritmi dinlemeye başladılar. Hakimiyetimi teslim ettiğimi hissetmeye başladığımı fark ettiğim an baş dönmeme geri döndüm. Tak diye yere çakıldım ve orada öylece kaldım. Büyü bozuldu. Ardından mide bulantısı geldi ve tuvalete gidip içimi boşaltmak zorunda kaldım. Geri gelip izlemeye devam ettim. Dakikalarca hiç durmadan dönenlere baktım, ne hissettiklerini, “normalde” nasıl insanlar olduklarını çözmeye çalıştım. Birkaç zamandır kafamı kurcalayan sorunlar geldi aklıma, onları kurcalarken bir dinginlik bir berraklık geldi. Kısa, net, cesur çözümler buldum, hemen eyleme dökülesi. Sonra Sinem’e sarıldım uzun uzun.

Tıpkı ney gibi sema da aklımda belli öğelerle eşleşerek marjinal kategorizasyonlara mahkum olmuştu. Dönmek sadece Allah’a ulaşmak mıydı? Kendini bilemeyen/bulamayan Allah’a ulaşabilir miydi? Dönerek aşama aşama mı oluyordu bu keşifler, ulaşmalar?

Biraz daha dönsem neler yaşardım? Gerçekten bir boyut değiştirir miydim? O an yaşadıklarımı tarif edebilir miydim? Edemesem ne olurdu?

İçime binbir yeni soru ekleyerek Ziya Azazi’ye bu deneyimle yeni bir kapı açmama vesile olduğu için teşekkür ettim.

Huzur için sabrı öğrenmeye karar vererek yeni bir dönemece geldim.

Wednesday, January 30, 2008

Anlamak – Yargılamak - Seçmek

Size toplumun nasıl bir yapıya sahip olduğuyla ilgili değil de nasıl olması gerektiğiyle ilgili bir eğitim veriliyor, bol edebiyatlı, en duygusalından, en hayalperestinden. Sıkı bir gelenek içinde evde-okulda-işte, düşünmeniz son haddinde kısıtlanarak ya da en iyi ihtimalle ait olduğunuz grubun çıkarlarını savunacak biçimde ve “kendi” ihtiyaçlarınızı tatmin etmek için kullanıyorsunuz eğitiminizi ve aklınızı…

Sonra gün geliyor, o ait olduğunuz, bağlılığınızın ve sevginizin sorgulanamayacağı grubun dışına çıkıveriyorsunuz. Nasıl olduysa aklınız ve vicdanınız bir kuble direnebiliyor dayatmaya ve ötekine bir göz atıyorsunuz. Görüyorsunuz ki onların da bir sistemi var, aynı sizinki gibi, kendine ait hissettiren, doğruları ve yanlışlarıyla, anlaşılması ilk başta zor olan ama içinde bulunanlar için doyurucu bir başka sistem!

O zaman sistemi parçalara bölerek anlamak için harekete geçiyorsunuz, anlamak kolay olmuyor. Sizden öncekilerin anlamak için yaptığı hataları yapıp yanlışa düşmemek için, işin felsefesini, tarihini, siyasetini, aktörlerini, inançlarını, tabularını, olası bireysel farklılıklarını, ekonomisini, geleneğini, değişimini tek tek öğrenmeye çalışıyorsunuz. Ve tüm bunlarla haşır neşir olurken, kendi aidiyetiniz ve kimliğiniz de sorgulama sürecinin bir parçası haline geliyor.

Değişmeye başlıyorsunuz… Öğrendiklerinizle farkındalığınız artıyor. Farkına vardıkça her düşüncenin kabul edilebilirliği de artıyor. Herkese hak veriyorsunuz. Sonra bu hak verme ve anlama çabası hayattaki en büyük derdiniz haline geliyor. Öyle ki “kendi” değerleriniz, “kendi” haklarınız, “kendi” öznelliğiniz ikinci sıraya düşebiliyor.

İnsanları ve insanlığı merkeze alarak, onun karşısında duran tüm haksızlıklara karşı çıkmaya başlıyorsunuz. Bir yandan topluma kendi ahlak değerlerini empoze etmek isteyenlere karşı çıkarken, bir yandan kendiniz yeni bir ahlaki değerler bütünü oluşturuyorsunuz farkına varmadan. İçinde herkese eşit alan ve hak sağlayan bir idealin peşine düşüyorsunuz. Sistemi geçmişe/geleceğe vurgu yapıp şimdiyi görmemekle/gizlemekle suçlarken, siz bugüne bakıyorsunuz dibine kadar bir eleştirellikle…

Eleştirelliğin çözümsüzlüğe yaklaştığını hissettiğinizde o ideal toplum tasavvuru daha da güçlü hale geliyor, yine çaktırmadan. Bu sistemde yetişip onun bir parçası olduğunuzu unutuyorsunuz. Öyle bir kapılıp gidiyorsunuz ki süper egonuza, başkalarının id i batmaya başlıyor size. İnsanları anlama çabası birden onları yargılama yanlışına dönüşüyor. Ve haklı bulduklarınızın yanında dönemsel avukatlıklara girişiyorsunuz, yargıladıklarınızı karşınıza alarak.

Unutuyorsunuz ki, siz artık bir sürü grubun vicdanı olmaya soyunurken, diğerleri hala kendi gruplarına sıkı sıkıya bağlılar. Ve tarih boyunca böyle süregelmiş sosyolojik bir gerçeği kırmak sizin haddinize değil. Bir gruba ait değilmiş, objektifmiş gibi görünürken aslında hafif muhalif, hafif hakperest bir kimlikle gruptan gruba kolayca geçiş sağlayabilen ve her sistemde kolayca yer edinebilecek bir kimlik benimsiyorsunuz. Öyle geçişken ve güvenli bir kimlik ki bu, her duruma uyuyor. Şeriat da gelse, faşizm de gelse sizin yeriniz hazır. Bütün olasılıklar ve içinde yaşanan gerçeklikler sizi bir nebze rahatsız etse de, hakim ideolojinin değişecek olması sizin sistem içindeki yerinizi tehdit etmediğinden, kimliği ve gücü tehdit altındakilere nazaran çok daha rahat davranıyorsunuz.

Tamam en azından gruplar birbirine baskı kurmasın, eşit haklar alsın diyorsunuz ama bu rasyonel yaklaşımın uzun vadede grupların birbirini tanıması/sevmesi için işe yarayıp yaramayacağını öngöremiyorsunuz. Hiyerarşiyi ve eşit olmamayı baştan kabul etmiş, hoşgörü kavramıyla meseleye yaklaşmak çözemiyor dertlerinizi. Sevgi barış kardeşlik derken birden siz de siyasileşiyorsunuz. Sistemle mücadele etmenin tek yolunun onun araçlarını kullanarak onunla mücadele etmek olduğunu fark ediyorsunuz.

Çok akıllıysanız yeni bir ideoloji üretip eyleme döküyorsunuz, yavaş yavaş sistemi değiştirebilmek için stratejiler üretiyorsunuz. Biraz akıllıysanız üretilmiş bu örgüt/cemaatlerden birine dahil oluyorsunuz. “Kendi” çapınızda “kendi” doğrularınızla herkes için iyi olacağına inandığınız bir ideali hayata geçirmek yolunda geçiriyorsunuz ömrünüzü.

İkisini de yapamazsınız topyekün reddederek bütün yenilikleri, ötekileri, adaleti, vicdanı, grubunuza sıkı sıkıya sarılıyorsunuz sorgulamadan. En iyi ihtimalle de boşveriyorsunuz grubu falan: kendinizi beslemeye, giydirmeye, güç kazanmaya, mevcut sistemin sunduğu imkanlar dahilinde tatmin olma oyununa kapılıyorsunuz.

En berbatı da bütün ihtimalleri görüp hesaplayarak kararsız kalıyorsunuz. Değişimin kendisi doyuruculuğuyla ele geçiriyor ruhunuzu. Sürekli değişen doğrularınızla, bir garip yolda bazen yalpalayarak bazen koşarak ilerlemek oluyor yolunuz. Hızınızı fazla arttırdığınızda ceza yiyeceğinizi bildiğinizden, ferah yeşillikler gördüğünüzde mola vermeyi ihtimal etmeden devam ediyorsunuz yola, ne zaman duracağınızı ve nereye gittiğinizi bir türlü bilemeden…

Monday, September 10, 2007

Barış Zamanında Kötümserlik

Bazı bazı bir dur geliverir insana…

Ne yapıyorum demek için başını iki yana hızlıca savurur

Aynaya bakar!

Nereden nereye de diyebilir nerden geldim nereye gidiyorum da…

Bir şey demeden bakabilir de yalnızca

Yıl sonu mali müfettişleri gibi denetlemeye başlar bazıları kendilerini

Kurumların gölgelerine ve sağladıkları organize yaşama alışmışsa bünyeleri

Ve bu düzenleri ellerinden gitmek üzereyse

Afallayabilirler!

Dilimizden düşürmediğimiz, gözbebeğimiz özgürlük,

Birden çok ürkütücü olabilir…

İşte o an özgürlükten başlanarak tüm kavramlar sorgulanır

Sonra kişiler

Ve olaylar

Ne yapılacağına nereden nasıl tutulacağına karar vermek kolay değildir.

Dünya derdine bir ara verilip daha dar ölçekli yaklaşmaya çalışılır.

Çalışırım ben yani

Bir ara verip genelleme yapmaya kategorize etmeye

Tezimi hemen yazayım bitireyim derim, o arada da birkaç diğer küçük tefek projemi yürütürüm mesela, olmaz mı?

2002 güz döneminde, bir dönemde 25 kredi alıp, haftada 8 saat Almanca kursuna gidip, süper sosyal bir hayatım olan bir döneme göre şu an her şey çok sakin…

Ne hedefler eskisi gibi anlamlı, ne ben o kadar gencim

Aradan geçen 5 fiziksel seneyi 17 olarak algılayan bünyem yine ‘gitme’ isteği içinde…

Ama artık yazı da fotoğraf da istemiyor…

İnancını yitiriyor değişime ve iyileşmeye karşı…

İyimserliğini koruyabilmek için dünyaya arkasını dönmeye başlıyor…

Alan daraltıyor, hedef küçültüyor, eylemden de vazgeçiyor…

Kaynaklar azalıyor…

Zaman daralıyor…

Ne yapmalı?

Saturday, June 09, 2007

Savaşa Davet

Girin Irak’a!

Girin de toplumsal çatışma artık son haddine ulaşsın!

Ama önce gerekli altyapıyı hazırlamayı ihmal etmeyin

İyice kaşıyın açık yaraları…

Kan üzerinden siyaset yapın biraz daha

Siyaset ve askeriye ve siviller…

Hepsini gaza getirin!

Yirmi küsür kez yaptığınız harekatlara bir yenisini daha eklemeden önce

Dökün bizi sokaklara!

Neye alet olduğumuzu bilmeden…

Barıştan, demokrasiden, insanlıktan dem vurup

İyice düşman edin bizi birbirimize!

Kürtlerden nefret edip

Hepsini terörist ilan edelim!

Kuzey Irak’ın sadece PKK’dan ibaret olduğuna inandırın bizi!

Ve nasıl da girer girmez elinizle koymuş gibi hepsini hemen temizleyip
bitirivereceğinize terörü…

Sınırlarımızı koruyamayıp, güvenliğimizi sağlayamamış olmanızı unutturun

Düşmana yükleyiverin tüm sorumluluğu!

Ve yakında siviller de bu nefret tohumlarından beslenip

Birbirini öldürmeye başladığında…

Ayrımcılık, ırkçılık had safhaya ulaştığında da

Mitingleri gösterip bunu halk istemişti diyerek çıkıverin işin içinden…

Diplomasiyle sorun çözülemeyeceğine ikna edin bizi tamamen

Sayıları katlanarak artınca şehitlerimizin

Vatan sağolsun deyiverelim

AB’nin ABD’nin sözlerine kulak tıkayalım

Girelim o batağa sonunun ne olacağını hesaplamadan…

Savaşın ne demek olduğunu ancak tepemizde bombalar patlayınca anlayacağımızdan

Bir iç siyaset malzemesinin nasıl önce ulusal sonra uluslar arası bir faciaya dönüşeceğini

Hep birlikte görelim

Yıllardır yanı başımızda görmezden geldiğimiz savaşların ne demek olduğunu

Kendi başımıza gelince anlayalım hissedelim iliklerimize kadar

Sonra suçu düşmana yükleyelim

O olmazsa hükümete

Ama asla kendi sorumluluğumuzu görmeyelim

Bir romantik hikaye içinde

Devam edelim

Parçalanacağımız o kara güne kadar…

Tuesday, June 05, 2007

Doğum-Ölüm-Zaman

Bugün 5 Haziran 2007.

İnsanlık için bir başka yüzkarası olan bu günden 284 sene önce kapitalizmin kurucularından Adam Smith İskoçya’da dünyaya gelmiş.

Yetmemiş, 160 sene sonra 1883′te yine aynı gün Smith’in yarım bıraktığı işi tamamlamak (ya da kurtarmak) için bir de John Maynard Keynes doğmuş İngiltere’de.

Üzerinden bir 84 sene daha geçmiş, bir türlü bitemeyen Arap- İsrail savaşı başlamış ve İsrail topraklarını 4 katına çıkarmış.

Yine aynı gün 1981′de ise Los Angeles’ta sonradan adı sonradan koyulacak o menem hastalık - AIDS - keşfedilmiş.

Birşey daha olmuş 5 Haziran 1981′de:

Almanya’da Alamancı olamamış bir çiftin ilk çocukları, Duisburg Devlet Hastanesi’nde, ağlamadan zırlamadan sessiz sedasız dünyaya gelmiş.

Pek birşey hatırlamadığı bu ülkeden Türkiye’ye 1985′teki ‘temelli dönüşü’nden ilk hatırladıkları da Sefaköy ve sefalet olmuş.

Akmayan sularla, kesilen elektriklerle tanışması bu yıllara rastlamış. Hep babasının dönüşünü beklemiş Alamanya’dan.

Babası da dönüp dönüp geri gitmiş, ondan geriye kalan aklını nasıl kullanması gerektiğini öğrendiği Ravensburger oyunları olmuş sadece.

Sonra gerçekten dönmüş bir gün babası, Tekirdağ’a taşınmışlar.

İlkokula başladığı Tekirdağ, onun için hep güzel anılarla dolu bir sahil kasabası olmuş.

Etrafta yapacak fazla birşey olmadığından mı yoksa gerçekten öğrenmeyi sevdiğinden mi bilinmez, hep aşık olmuş okula.

Herkes okulu kırmak için binbir bahane uydururken, o hep koşa koşa gitmiş. Şiirler okumuş, bando çalmış, sınıf başkanı olmuş, sevmiş sevilmiş…

Gözlüklü ve büyümüş de küçülmüş tribinde olduğundan “profesör” lakabına layık görülmüş. “Büyüyünce ne olmak istiyorsun” sorusuna da “profesör olucam, beyin cerrahı olucam, insanları kurtarıcam” demiş.

5. sınıfa geldiğinde bir “Anadolu Lisesi” muhabbeti çıkmış piyasaya.

Neden oraya gitmesi gerektiğini anlamamış ama gene de dersaneye gitmiş, sınava girmiş ve kazanmış anadolu lisesini ne beklediğini bilmeden.

“Günde 4 saat çalışacaksın” demişler.

İngilizce öğrenilecekmiş…

“Etrafta bir tane İngiliz yok, yazın Fethiye’ye gidince turistlerle muhabbet etmek için mi bu çile” diyerek açıklama istemiş ama “çok önemli lazım lazım” deyip geçiştirilince öğrenmemiş.

Hazırlık finalinde kahvaltıda ne yediği sorulduğunda “butter” yerine “butterfly” deyince jüriyi epey güldürüp zar zor geçmiş sınavı.

Hazırlıktan sonra sıkılmış okuldan.

Nerede ne için kullanılacağı belli olmayan bir sürü bilgi ve milyonlarca gereksiz yorum yüklemeye çalışmışlar kafasına.

İçten içe karşı çıksa da, öğretmen, devlet, okul kutsaldır vardır bir bildikleri deyip kurcalamamış, sınavları vermiş, sınıfları geçmiş, diplomaları almış.

Derken ortaokul bitmiş.

Baba bu kez de Adapazarı’na gitmiş.

İş ya kutsal ya herşeyden önemli ya gene sesini çıkarmamış.

Sonra onlar da gitmişler babanın peşinden.

Sevmemiş Adapazarı’nı önce.

Ne denizi varmış ne de hiç tanımadığı bu insanlar Tekirdağlılar gibi şen şakrakmış.

Sakarya Anadolu Lisesi’ne adım attığı ilk gün, okul müdürü “Kesin sesinizi lan, SIĞIRLAR” diye bağırınca doğru bir yerde olmadığını anlamış ama yine mecburen sineye çekmiş.

Ergenliğinin en neşeli günlerini bu yeni insanlara uyum sağlamaya çalışırken, Pınar’ı bulmuş.

“Metalci” dünyaya ilk adım atışıyla birlikte, içindeki sessiz sistem karşıtlığını aynı düşünüp hissettiği insanlarla paylaşabilmeye başlamış.

Sonra Türkay gelmiş, Emel gelmiş, Ceren gelmiş.

Hepsini çok sevmiş.

Çarşambaları okuldan kaçıp İzmit’e hatta bir keresinde İstanbul’a Akmar’a bile gitmişler.

Küçücük dünyalarından, büyük dünyaya her kaçış, özgürlüğün ne güzel birşey olduğunu hissettirmiş onlara.

Bu kocaman sevimli köyde yalnızca bir sinema ve tek film gösterildiği için sürekli İzmit’e gider olmuşlar film seyretmeye.

“Şeytanın Avukatı”, “Fight Club”, “The Sphere” gibi filmler yeni ufuklar açmış hayatlarında.

Bir filmleri, bir müzik bir de birbirleri varmış hayatta birşeyler öğrenebilecekleri.

Okul, baskı ortamı ve buluşma mekanı olmanın ötesinde fazla bir işleve sahip değilmiş.

Derken Lise 3 olmuşlar…

Bakmışlar ki buradan kurtulup daha çok film seyretmenin ve daha çok öğrenebilmenin tek yolu “büyük şehir”e gitmek.

Topluca dersaneye yazılıp gece gündüz test çözer olmuşlar.

Grup halinde ders çalışıp sabahların 5′lerinde annelerinin arabalarını kaçırıp Adapazarı sokaklarında hız yapmışlar. Çok çılgınlarmış, çok özgürlermiş.

Sonra ÖSS gelmiş.

Anadolu Lisesi sınavında olduğu gibi ÖSS’de sınav soruları çalınıp iptal edilmiş.

Bu sınavı kazanamazlarsa Adapazarı’nda bir sene daha kalmaları kabusunun dünyanın sonunun geleceğinin yaklaştığına dair bir işaret olduğuna kanaat getirip yemeyip içmeyip çalışmışlar.

Ve sonunda 6 Haziran’da girmişler sınava…

Sınavın hemen ertesinde hayatının en büyük hayalini gerçekleştirmek üzere Amerika’ya gitmiş.

İlk defa uçağa biniyor olmanın, ilk defa yalnız uzun bir seyahate çıkmanın, ilk defa yurtdışına çıkıyor olmanın heyecanıyla olsa gerek New York’a indiğinde etrafına attığı ilk bakıştan sonra epey bir küfretmiş sebebini bilmeden.

Sonra Arizona’ya gitmiş, sonra California’ya. Arkadaşlarından çok uzakta, yaşadığı tüm heyecanları biriktirmiş dönüşte anlatmak için.

Bir gece Ceren’le internette konuşurken bağlantı kopmuş…

Sadece Ceren değil Adapazarı’ndaki herkes düşmüş.

Tarih 17 Ağustos 1999′muş…

Birkaç dakika sonra deprem haberini almış.

Panik halinde televizyondan ve internetten bilgi almaya çalışmış ama sadece Türkiye’de büyük bir deprem olduğunu söylüyormuş haberler.

Hayatının en heyecanlı deneyimi bir anda kabusa dönüşmüş…

Phoenix’te, Adapazarı’ndan tam 11.120 km uzakta başını ellerinin arasına alıp, kimlerin ölüp kimlerin yaşadığını düşünmeye, ailesinin, arkadaşlarının kimbilir ne durumda olduğunu hayal etmeye çalışmış…

Aradan saatler geçmiş…

Merkezlerden birinin Adapazarı olduğunu ve depremin şiddetini öğrendiğinde daha da dehşete kapılmış.

Adapazarı değil, İstanbul ve Ankara’daki akrabalarına da ulaşamıyormuş telefonla…

İlk haberi 28 saat sonra alabilmiş: Ailesi evden çıkabilmiş ve İstanbul’dalarmış…

Biraz rahatlamış olsa da, hala hayatta tanıdığı insanların çoğunun durumu hakkında birşey bilmemesi fena halde canını sıkıyormuş.

Sonra ikinci haberi almış: Agah ve Kubilay ölmüşler…

Çok yakın arkadaşları olmasa da, aynı okuldan her gün görüp selamlaştığı iki kişinin öldüğü gerçeğini bu kadar uzaktan, depremin sadece CNN’de birkaç dakikayla yansıtıldığı bir zevk-ü sefa memleketinden, kabullenmek kolay olmamış…

Biletini değiştirememiş, yer bulamamış, kabus gibi geçen 4 günün ardından, dönüşe geçmiş…

Uçakta o kadar üzgün ve endişeliymiş ki “şu uçak düşse de ben arkadaşlarımın öldüğü gerçeğini öğrenmeden kavuşuversem onlara” demekten alamamış kendini.

Biliyormuş, bir tanesinin öldüğünü hissediyormuş. Ceren müstakil eski bir evde oturduğundan, en çok ondan korkuyormuş.

24 saat süren bir yolculuk sonrası ölemeden gelmiş İstanbul’a ve annesinin kan çanağına dönmüş gözleriyle karşılaşmış.

Kendisinden birşey sakladığını düşünerek kızmaya bağırmaya başlamış “kim kim hangisi” diye.

“Bilmiyorum” demiş annesi, “bizi gelip aldılar o gece Adapazarı’ndan ve bir daha kimseden haber alamadık”.

Hemen yola çıkmışlar.

22 Ağustos günü Adapazarı’na ilk girişlerinde şehir hala “ölü” kokuyormuş.

Herkesin maskelerle dolaştığı yerle bir olmuş şehri tanıyamamış.

Gözyaşlarını yutarak Ceren’e koşmuş ve köpeğini görünce sokakta çok sevinmiş. Ev sağlammış, Ceren de İzmir’e gitmiş.

Sonra Emel’e gitmişler…

Haberler Emeller’in mahallenin sağlam olduğunu söylese de bir bakmak istemiş.

Yıkık binaların önüne geldiğinde, hangisinin Emel’in evi olduğunu hatırlayamamış.

Tek bildiği 3 bina olduğu ve altında bakkal olanda Emel’in yaşadığıymış.

Binalar öyle yıkılıp üste üste geçmiş ki anlayamamış ne olduğunu.

Yol ortasında sandalyede oturmuş kendi kendine konuşan bir adama, altında bakkal olan binanın yerini sormuş.

“Ortadakindeydi” demiş adam “Ama artık yok”

Hiç bozuntuya vermemiş, “peki Emel vardı nereye gitti onlar, ablası Canel babası Ali Öğretmen, Karasu’ya falan mı gittiler?”

Adam boş boş bakıp gülmüş…

“Hepsi öldü, aslında 3 gün sesleri geldi enkazdan ama çıkardığımızda ölmüşlerdi, hatta küçük olan mıydı senin arkadaşın? Bağırsakları dışarı çıkmıştı”

“Ne, ne diyorsun sen?”

Daha fazla birşey söyleyemeden annesi ve babası alıp arabaya götürmüşler.

Yığılıp kalmış arka koltuğa, ağlamaya bağırmaya başlamış…

“Bir alıştırma evresi olsaydı…
cenazeye gitseydim…
o gece orada olmasaydı…
belki de değildir ha, gidip bir daha soralım…
bilmiyodur o adam…
kötü adam!
evet yalan söylüyor kesin!”

Sonra ağlamaya başlamış…

sonra uyumuş…

sonra uyanmış…

ağlamış…

uyumuş…

uyanmış…

Rüyasında emel’in evine gitmiş.

“Ben ölmedim ki o gece evde değildim” demiş Emel.

Sonra uyanmış, aynaya bakmış, baktığı için utanıp yine ağlamaya başlamış…

Yemek yediği için suçluluk hissedip yine ağlamaya başlamış.

Uyuşturulmuş ve yarı ölü yarı diri geçen birkaç günün ardından İzmir’e Ceren’in yanına gitmiş.

Paylaşmak iyi gelmiş ama yine de o gün orada bulunmadığı için müthiş bir suçluluk duymuş.

Atlayıp Adapazarı’na gitmişler, sonra yaşayanlardan birkaç kişiyi bulup çalışmaya başlamışlar… İlaç dağıtmışlar, form doldurmuşlar, bir işe yarayıp ucundan tutmak için ne gerekiyorsa yapmışlar.

Sonra diğer ölenlerin haberlerini almışlar.

Sadece onların lisesinden 60 kişi ölmüş.

Ayrılmak için can attıkları o küçük sıkıcı şehir, bir anda ayrılamayacakları bir memlekete dönüşmüş.

ÖSS sonuçları gelmiş.

Emel ve Pınar ODTÜ Psikoloji’yi o da Hacettepe Psikoloji’yi kazanmış.

Aylarca birlikte hayal kurup ter döktükleri sınavın ve emeğin sonucunu göremeden göçüp gitmiş işte.

Pınar’la Ankara’ya gittiklerinde birşeyler hep eksik kalacakmış.

Ankara’da ilk sene depresyonda geçmiş.

En eğlenceli en özgür geçeceğini zannettiği ilk sene, geçmişe saplantılı ve karanlık bir asosyallik ve takıp takıştırıp derse gelen sınıf arkadaşlarına karşı olumsuz duygularla geçmiş.

Depresyondan çıkışı kolay olmamış ama atlattığında da artık epey bir kabullenmiş hayatı ve ölümü.

Yıllarca uğraşıp elde edilen, bağlanılan heşeyin bir anda gidebilecek olmasını kabullenmek ve hayatını buna göre düzenlemek zor bir süreç olmuş.

Ama sonunda öğrenmiş hiçbirşeye ve hiçkimseye çok bağlanmaması gerektiğini.

Ve onun depremde yaşadıklarıyla, dünyanın her yerinde bir sürü insanın sürekli mücadele ettiğini.

Onun tanımadığı, bilmediği, görmediği rengi, dili, dini başka bir sürü insanın bir sürü acıyla mücadele ettiğinin farkına varmış.

İkinci sınıfa doğru kendine gelmiş ve takıp takıştırmayan birkaç güzel insan bulmuş.

Acı tatlı birkaç sene geçirmişler birlikte.

2001′de Güney Afrika’ya gitmiş bir aylığına, “kuzenler sağolsun, sömürgecilik kahrolsun”diyerek dönmüş Cape Town’dan.

Adapazarı’ndan daha az sıkıcı olmayan Ankara’da sene 2002 olduğunda artık son sınıf olmuş ve çok sıkılmış.

İlk dönem 25 kredi alarak okulu bir dönem erken bitirmiş.

Saygınlığını kazanmamış olsa da bir psikologmuş artık.

Mezun olduğu gece, “Artık yeter, okuduk ve baydık yeterince hadi biraz macera yaşayalım” diyerek eşyalarını toplayıp kuzenlerinin yanına gitmiş Washington D.C.’ye.

2 ay içinde Arizona’ya taşınan kuzenlerinin arkasından epey ağlamış.

Ne parası ne tanıdığı varmış koca şehirde.

Hazırlıktayken öğrenmediği İngilizce için hayıflanmaya başlamış önce ama sonra birkaç ay içinde kıvırmış bu işi.

Okuldan ilanlarla kalacak bir yer bulmuş, Bosnalı bir ailenin yanına taşınmış geçici olarak.

Bir de okulun kitapçısında işe başlayınca kendini geçindirebiliyor olmanın keyfine varmış.

Sonra Faslı ve El Salvadorlu ev arkadaşları bulmuş.

Ardından Hintliler ve Filipinliler gelmiş.

Okul ve iş düzeni her dönem değiştiği için sürekli taşınmak zorunda kalmış.

Bir sürü milletten bir sürü insan tanımış.

Bazıları ile ömürlük dostluklar kurmuş, bazılarıyla kavga ederek ayrılmış.

1.5 sene boyunca hem çalışmış hem gezmıiş.

Meksika’ya, Kanada’ya Jamaika’ya, Birleşik Arap Emirlikleri’ne ve Amerika’nın çeşit türlü eylatine gitmiş, karış karış gezmiş.

Gezdikçe gördükçe tanıdıkça fikirleri değişmiş, duyguları değişmiş…

En baştan herşeyi sorgulamaya başlamış…

Bir yandan Yunan lokantalarında aşağılanan 3. sınıf illegal bir Türk garsonken…

Bir yandan Amerikan diplomatlarının çocuklarına dadılık yapan sevimli doğulu psikologmuş.

Farklı rollere ve pozisyonlara aynı anda sahip olmayı zaten hep çok sevmiş.

Okulu bitirmiş, çalışma izni almış ve DC’nin en iyi özel eğitim okulunda işe başlamış.

Biraz öğretmenlik, biraz psikologluk, biraz hemşirelik yaptığı bu okul, büyük bir hayat deneyimi olmuş.

“En alttakiler”i tanımış.

Öğrenciler, utanılan, gizlenen, yokmuş gibi davranılan sakat, özürlü, gerizekalı, otistik, mongol tayfasıyken;

Çalışanların çoğu hırsız, katil, fakir, yasadışı zenciler ve Güney Amerikalılarmış.

Madunlar ve mağdurlarla, mazlum ama neşeli ve sevgi dolu bir sene geçirmiş.

Bir yandan da gezmeye ve dadılığa devam etmiş.

Yavaş yavaş hayatıyla ilgili karar vermesi gereken bir dönemde, ne devamlı Türkiye’de ne devamlı Amerika’da yaşamayı isterken, ona beşiklik eden memleket amcasına mezar olmuş:

Canı gibi sevdiği amcası 2005 yazında Almanya’da ölmüş…

Yine uzaktaymış, yine ani bir ölümmüş ve yine çok üzgünmüş…

Pılını pırtını toplayıp dönmüş Türkiye’ye çat diye.

Birkaç ay kalayım derken, işe girivermiş.

Türkiye’nin farklı kesimlerinden birçok insanla tanışmasına vesile olan bu iş, aynı zamanda Suriye’ye, İtalya’ya, Fransa’ya falan da gitmesine izin verince kalmış Türkiye’de.

Başka ülkeleri, insanları, yaşam kurgularını görmek bağımlılık haline gelmiş.

Avrupa sıkıcı gelmeye başlayınca rotayı Ortadoğu ve Afrika’ya çevirmiş.

“Şu işin bir de ilmini okuayım, bakınca neye baktığımı bileyim” diyerek Kültürel İncelemeler yüksek lisansına başlamış.

Medyanın yalanlarından, siyasetinden, ikiyüzlü yüzeyselliğinden bunalıp kendi haberini kendi almak için Filistin’e gitmiş.

Dünyanın her anlamda merkezi olduğuna inandığı bu memlekette öyle şeyler görmüş, öyle şeyler yaşamış ki, “budur” demiş, “artık başka yere gitmeye gerek yok, buraya geleyim ben hep”.

Nitekim 6 ay sonra arkadaşlarını da toplayıp tekrar gitmiş.

Sonra Kenya’ya gitmiş…

Afrika’yla ikinci teması daha sancılı olmuş.

Dünya meselelerine, insalığa, insanlara, siyasete, açlığa, savaşlara ciddi ciddi kafa yormaya başlamış.

Yazılar yazmış, fotoğraflar çekmiş, sergi açmış, konuşmalar yapmış.

Kendi gördüklerini başkalarının da görmesi gerektiğine inanmış.

Herkesin kendi gibi olmayanları da anlaması ve onlar için sorumluluk duyması gerektiğini düşünmeye başlamış.

Kapitalizme yürekten bir gıcık kapmış.

Tüketim karşıtlığını hayatının her alanına yaymış ama ateşli bir aktivist olup marjinalleşmekten de korkmuş.

Sistem zaten ona bunu yapmak istiyormuş…

Düşündürtüp, depresyona sokup, bir köşeye hapsetmeye ya da çok konuşursa fiziki bir hapse mahkum etmeye çalışıyormuş.

“Hadi bakalım, görüşürüz sistem efendi” diyerek sabırla işlerin bir ucundan tutmaya uğraşmış kendi çapında.

Takvimler 5 Haziran 2007′yi göstediğinde, 26 yaşına gelmiş.

Hayattaki ilk kartvizitini bastırmak üzere bir matbaaya gitmiş.

Grafikçi, Türkay’ın tasarladığı karta bakmış ve

“ünvan yok burda” demiş “çalışmıyor musunuz, mesleğiniz yok mu?”

Sistemin kategorizasyon bileşenleriyle her karşılaştığında yaptığı gibi kekelemeye başlamış:

”şey ben yani” falan demiş. “Birşey olmak değil birşey yapmak” diyememiş bir türlü…

İnine geri dönerek sömürgecilik ve şizofreni konulu dönem ödevlerini yapmaya devam etmiş.

Arkadaşları sağolsunlar arayıp doğum gününü kutlamışlar ama onun için artık ne doğum kutlanacak, ne de ölüm üzülecek birşey değilmiş.

İçinde hapsolduğumuz minicik akıllarımızın kavrayamadığı o büyük zaman kurgusunda bu küçücük çember teğetlerine bu kadar anlam yüklemek manasızmış.

Olsunmuş, o da onlardan biriymiş.

Onlar mutluysa o da mutluymuş.

Üzüntüleri ve mutluluklarıyla, ne zaman biteceğini bilmediği hayatını yaşamaya devam ederken biraz buruk olmuş kalbi geride kalanlar için…

Herşeye rağmen kendi bildiği doğru yolda biraz daha yürümeye karar vermiş…

Muradına bu dünyada ermesi çok zor olduğundan

Kerevete çıkmayı da bir başka diyara bırakmış…

Sunday, June 03, 2007

Gönüllü Sürgün Olmak

Sürgün olmak, bir seçim değildir. Ya içinde doğarsın ya da başına gelir.

Sürgün bilir ki seküler ve değişken dünyada evler ve memleketler geçicidir. Sınırlar ve duvarlar kendimizi güvende hissetmemizi sağlarken aynı zamanda mantıkdışı ve gereksiz biçimde savunulan hapislere de dönüşebilirler. Sürgünler, düşünce çitlerini kırıp, sınırları aşarlar ve deneyimlerler.

Edward Said

Sürgün olmak, işleyen akıl için geniş bir erdem hazinesidir. Yavaş yavaş görünmezliğe gider. Her şeyi geride bırakabilmek için geçici anlamları değiştirir. Vatanını en değerli bulan yolun başındadır; dünyanın her yerini kendi toprağı gibi gören güçlüdür, bütün dünya toprağı kendisine yabancı olan ise mükemmelliğe yaklaşmıştır. Yolun başındaki hassas ruh, sevgisini dünyanın sadece bir noktasına vermiştir; güçlü olan sevgisini tüm topraklara adamıştır, mükemmel ise toprak sevgisini feshetmiştir.

Saxony’den bir XII. yüzyıl rahibi

İnsanlığı anlamak için milli ve geçici kimlik ve sınırlardan kurtulmak, çeşitliliği ve kendine haslıkları anlamak bir zorunluluktur. Bu sınırları aşamayan her insan önyargı ve mahrumiyetlere mahkum kalır. Bu bağlardan, kimliklerden ve sınırlardan kurtulmak onları reddetmek anlamına gelmez. Özgürleşmek, bu bağların temellerini anlayarak ve onları çözerek sağlanabilir. Aksi, bir ideolojiden kaçıp diğerine hapsolmak olur.

Friday, June 01, 2007

Darfur neresi? Ben nerdeyim?

Şayet gündeminizi

Darbe olacak mı?
Şeriat gelecek mi?
Bağcılar Lisesi'nde gerçekten toplu namaz kılındı mı?
Mesut Yılmaz DP'den aday olacak mı?
Ertuğrul'un karısı başörtülü olduğu için BJK'ye teknik direktör olamaz mı?
Zorlu Holding Dubai şeyhlerine nasıl ayar verir?

haberleri oluşturuyorsa, aşağıdaki videoyu izlemeyiniz!

Geçmişteki soykırımların sözde mi özde mi olduğunu tartışmak yerine bugün devam edeni anlamak isterseniz buyrun!

Duyarlılık sağlamanız için romantik acıklı müzikler ve dehşet görüntüleri gerekiyorsa burada yok, biraz daha beklemenizi, ölenlerin sayısı 1 milyonu bulduğunuda Türkiye'nin geçip geçip bitiremediği zorlu ve birlik beraberliğe muhtaç olduğu günleri atlatır da medya da siyasetten iki kuruş sıyrılıp, insanlığa yönelirse diye beklemenizi öneririm.


Saturday, May 12, 2007

Yorulmak...

Uygulanamayan planlar ve bir turlu yakalayamadigim bir zaman...Genis zamanda yasamaya calisirken simdiki zamanin bile gerisinde kalmak...Sabah 11'de bilgisayarin basina oturup arastirma yapacakken yine baska konulara dalmak. Teknolojiyi ve interneti bir kez daha takdir edip konsantre olmaya calismak. Hmmm etnik catismalar, dogru, aslinda hicbiri etnik temele dayanmiyordu. Somurgeciler giderken gucu kucuk gruba birakiyor ve kalanlarla yasadiklari guc catismasinin icinden de boylece siyriliveriyordu. Tamam bir odevin konusu bu olsun. Devam. Tezin proposalini yazmak lazim, yok mu bu kelimenin Turkcesi? Neyse. Duvar...duvar...Bu tarafi obur tarafi, olusturdugu zihin haritalari, gecen zaman, uzayan kolonlar. Eski duvarlar? Evet Berlin, Cin, oku, oku. Meksika'ya da mi yapiliyor? Zalimlik bir zamana, mekana ve ture ozgu birsey degil yine gordun!

Hindistan'a gitmek istiyorum. Tum bu ugrastiklarim cok anlamsiz. Gidip dolasalim Khushbu'yla, arka mahalleleri gorelim. Tac Mahal mi? olabilir, hicbirseye siddetle karsi degilim artik. Madem turistiz gorelim gitmisken. ama arka mahalleler? evet hem de belgesel yapalim. Su 3. dunyada belgesel yapma, yardim eli uzatma kliselerini alalim beyaz adamin elinden! Iste Khushbu, yasasin Gtalk: S:What's up babe? Is it hot in India?
K: Not as hot as you sweetie!
S:Oh oh how nice of you. Hold on I can't make it on the 5th, i am not going to be able to finish the damn papers in three weeks, what do you say?
K:Oh, Please we'll write them here, I'll help you.
S:I don't want to worry about colonialism paper in India, you know? OK, are we going to make the documentary? YES! We'll save India. Haha, I want to go to the Ghettos. Here is my idea. All representations of the cities are so commercialized and limited. When we think about New York or Paris we just have images of landmarks we see on the postcards. About the east, we don't even have anything. So now I am doing this project in "ghetto" neighbourhood of Istanbul which looks just like Palestine refugee camps. When you see the photos you are not going to be able to tell the difference. the world order is manipulating our minds, i am manipulating the others'
K: Sounds good, i have all equipment here like camcorder, tripod, don't bother to bring anything
S: OK, I can't wait to come, do you know about the stuff happening in Turkey?
K: I heard the military is taking over the power, is it true? what the hell?
S: You didn't believe me when I told you last summer, there is no freedom, no democracy, no nothing here, people without the capacity of thinking, pretend to be modern and liberal. I get so bored and depressed paying attention to this. Let's discover your ancestors! Do they know you are American or you can act like a total Hindu?
K: They do understand but i survive, what are your plans after India?
S: Some Turkey then West Bank around September, don't worry I'll come to Amman and take you to Gaza. I don't know how the heck we are gonna get in though...
K: Please come, how can I possibly cross the border with three suitcases on high heels and in designer clothes?
S: Hehe, here I am Ms. America, this is going to be quite an adventure. Maybe i should do my thesis in Gaza, but there is no wall there. or there is?
K: Nope
S: Then maybe we can build one, nobody would care
K: That's so mean!
S: OK, OK... I'll email you my reservation details soon, gotta go
K: Be safe

Khushbu sahneden ayrilir, 6 teyzesi ve 83 dayisinin Hindu'yuz demeden yasadigi Musluman sehri Ahmedabad'da 45 derece sicakta, gider adlarini bir turlu ezberleyemedigi akrabalarinin yanina.

Selma hemen daginik dusuncelerine yeniden konsantre olur: Henuz kamuya aciklamasinin mevcut Turkiye kosullarinda uygun olmayacagi birtakim siddet icerikli dusuncelerini, balkonda ona sevgiyle bakan annesine anlatmaya girisir. "Anne, sence teror orgutleriyle ordularin farki ne?" "Biri ideolojisi icin yapiyor, biri mecburiyetten herhalde bilmem ki" Ya anne biraz dusun, derinlemesine, iki tarafta da mecburiyet var iki tarafta da adanmislik var, araclar ayni, davranis bicimleri ayni, vs. vs. vs. "Ya ne olurdu sanki psikolog olarak calissaydin, soyle herkes gibi gidip gelseydin isine, ne yoruyorsun kafani bu islere" "Hhehahehaha"

Odasina doner, Filistin bloguyla ugrasmaya baslar, biraz cevirir, biraz duzeltir, bir ara gidip Ingilizce ogretir, doner blogu degistirir, printerin calismadigini gorup sinirlenir, kirtasiyeye gider ve kalin yapraklari olan bir defter ister. Zavalli amca da gider kalin bir defter getirir, ilkinde guzelce tekrar anlatir ne istedigini "Oyle degil yaw, yapraklari kalin olacak, sayfalarina fotograf yapistiricam, yok mu cocuklarin sanat sepet defteri, oyle bisey" " O yok ama kalin kapakli var" Vardir tabi kalin kapakli, ben neden konusuyorum ki, nasil anlaticam, niye anlasamiyoruzzzzz, eve doniyim ben!

Doner yine inine doner oturur bilgisayarin basina, karni acikmistir ama kalkip da yemek yapacak degildir herhalde, su icer biraz tutar su, bir saat sonra iyice acikir, bir paket cips bulur onu yer, devam eder okumaya ve arastirmaya. Telefon calar, Ankara'dan eski ev arkadaslari ararlar, bir aradalardir, biri evlenmis hamiledir, digeri kariyer sahibi bir tercuman olmustur, hala cok tatlilardir ama artik ayni duzlemde degilizdir ne yazik ki.

Bir baska arkadasi arar, Sapanca'dayim gel der, odev yapiyorum basimi kaldiramiyorum der, oyle yorgun ve ictendir ki bunu soylerken kendi bile inanir.

Dunku toplantidaki bazi ogrencileri dusunur, entelcilik oynayan zavallilari. Hicbir siyasi ve ekonomik gucu yokken "Israil soyle yapsin, Filistin boyle etsin' diyerek dunyayi degistirebilecegini sananlari. Aklini eglendirmek icin, huzunlerine nesne bulmak icin Filistin'i kullananlari, yine sinirlenir kendi kendine. Youtube'dan bir video seyreder kendine gelir hemen.

Kendisinin duygularini asagilikca suistimal ederek "yarin hemen gondericem" diyerek 40 milyonunu yuruten adami arar, adam kesinlikle acmaz telefonunu, kendisini blounda desifre etmeye cok yaklasir ki son anda vazgecer, bumerang kuralini hatirlar, duygularina hakim olur, ofkesinin yonunu degistirir.

Wordpress'i kesfedip butun blog u oraya tasimaya kalkisir ama yanlis blog u tasir, saatlerce onlari siler, digerlerini yapistirir, etiketleri duzenler, sistemi anlamaya calisir ve sonunda epey ilerletir. Saat gece 2.19 olmustur. Galiba artik cok gectir odeve baslamak icin, yeni ve umut dolu bir gunun hayaliyle saygilar sunarak ayrilir sahneden...

Friday, January 26, 2007

Gündüz Düşün, Gece Ağla...



RÜYALAR

21 Ocak 2007

Rüya 1: Somali ya da Etiyopya’dayım, Afrika olduğunu ve savaş olduğunu biliyorum ama hangisi emin değilim. Ortalık sessiz ve harap olmuş durumda, kimsecikler yok ama her an bir füze düşecekmiş gibi…Koşarak bir camiye giriyorum, yarısı yıkılmış, içeride Ulus Baker ve Ferhat Kentel’le karşılaşıyorum, “siz burda ne yapıyorsunuz, ne oldu” diye soruyorum. “Hrant Dink’in cenazesi buradan kalkacak” diyorlar onu bekliyoruz. Ben de oturuyorum beklemeye başlıyoruz, dışarıdan ağlayan insanların sesleri geliyor, savaşa mı açlığa mı Hrant’a mı bilmiyorum…

23 Ocak 2007

Rüya 2: Kardeşimle Ürdün’deyiz, virajlı bir yoldan dağların arasından ilerlerken polis durduruyor, kardeşimin ehliyeti yok, alıp götürüyorlar. Birşey yapamıyorum, önce arabada bekliyorum, geri gelmeyince iniyorum arabadan, biraz ileride bir dağın dibinde birşeyler olduğunu fark ediyorum. Bir sürü insan var belki yüz kişi, ağlıyorlar mi bir şey mı gizliyorlar tam anlayamıyorum ama dehşet içindeler. Sanki çok kotu birşey olmuş ya da olmak üzere gibi…Oraya doğru yöneliyorum, birşeyin üzerine bastığımı fark ediyorum, yere bakıyorum, ben de dehşete kapılıyorum. Yerler insanlardan kopan et parçalarıyla dolu, her yer kan…Midem bulanıyor, ağlamaya başlıyorum, yere bakmadan yürümeye çalışıyorum ama bu kez de kopmuş ellere, bacaklara basıp dengemi kaybediyorum, hem bakmam hem yürümeye devam etmem lazım. Çünkü daha büyük birşey geliyor, daha kötü, ne bilmiyorum. Ormanlık bir alana varıyorum, küçük bir kulübe var içine giriyorum, arka tarafa gittiğimde iki başörtülü teyze görüyorum kapının önünde, ben dehşet içindeyken onlar hiçbirşey olmamış ya da olmayacakmış gibi muhabbet ediyorlar. Ben içerideyim, onlar dışarıda. Ben kardeşimi, ölenleri ve yaklaşan büyük felaketi düşünerek dehşet içinde beklerken, onlar gayet sakinler. Anlatmaya çalışıyorum, beni duymuyorlar…Bu sırada arkalarından bir grup aslan yaklaşıyor, kükreye kükreye. Bağırıyorum “çabuk içeri gelin, koşun” diye “birşey olmaz” diyorlar. Ben kulübenin içinde saklanacak delik ararken onlar hiç korkmadan duruyorlar dışarıda ve hakikaten de hicbirşey olmuyor, aslanlar sakince geçip gidiyorlar.

Bir şekilde oradan çıkıp eve geliyorum, aradaki geçişler yok. Salona girdiğimde yurtdışında olduğum için cenazesine gidemediğim, geçen sene ölen amcamı görüyorum. Kanepede oturuyor. Yüzüne bakamıyorum. Hala cenazesine gidemediğim için, son bir kez göremediğim için vicdan azabı çekiyorum ve yüzüne bakmaya utanıyorum. Gene de yanına gidiyorum, koltuğa oturuyorum. Ağlamaya başlıyorum, herşeye ağlıyorum, “Sen öldün amca” diyorum, “ben çok yalnızım, dünyanın yükü omzumda sanki, her yer acı dolu, ölenler, öldürülenler, açlar, fakirler, hastalar, yaşlılar, her yer hüzün dolu, neresinden tutacağımı bilemiyorum amca, çok üzülüyorum” diyerek hıçkıra hıçkıra ağlıyorum ve hala yüzüne bakamıyorum. Beni kendine çekiyor, hiçbirşey söylemiyor, sadece sarılıyor, onun omzunda öylece ağlıyorum. Birşey söylemiyor ama güven veriyor, huzur veriyor…

25 Ocak 2007

Rüya 3: Washington D.C.’deyim, döndüğümden beri ilk kez gidiyorum tekrar ziyaret etmek için. Çok değişmiş, her yer farklı, daha aydınlık görünüyor sokaklar, okyanus kenarı, sanki bati yakasında gibi. Geçen sene post travmatik stres bozukluğu + bipolar + şizoid eğilimler sonucu akıl hastanesine kaldırılan canım arkadaşım Melanie’yi arıyorum. Telefonda “şimdi gelme, biz bir yere gidiyoruz hatta taşınıyoruz Florida’ya doğru yola çıkıyoruz” gibi birşeyler geveliyor. “Saçmalama ben seni görmeye geldim, daha önce fırsat olmadı, gelemedim, kızma ne olur geldim işte, adresi ver” diyorum. Vermiyor…Yüzüme kapıyor…Kocası Mike’ı arıyorum, adresi alıyorum. Eve girdiğimde Melanie beni gördüğünde yüzünün ifadesi birden değişiyor ve eline bir bıçak alarak korku dolu gözlerle bana bakıyor. Yine ağlamaya başlıyorum. “Ne oldu sana Melanie, ben sana kötü birşey yapar mıyım, bırak bıçağı” diyorum. Masmavi gözleri kıpkırmızı olmuş kızgın kızgın bakıyor ve sakinleşip bıçağı bırakıyor ama yine de sarılmıyor bana.

(Uyanınca Melanie’den 2 aydır ilk kez bir email geldiğini gördüm, daha iyi olduğunu ve beni çok özlediğini söylüyordu…)